ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
324
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
عمر ، در اين سال وفات كرد ، چنانكه در كتاب « كشف الارتياب » از كتاب « خلاصة الكلام » در امراء بلد الحرام تأليف شيخ احمد زينى دحلان مفتى شافعيه نقل كرده ، و نيز تاريخ تولد او را هم از آنجا در سنه 1111 و مدت عمرش را 92 سال نوشته ، و در پاورقى فرمايد كه در اين صورت مدت عمر او 96 سال خواهد بود ، و در جاى ديگر همين كشف الارتياب از كتاب « تاريخ نجد » تأليف محمود شكرى الوسى كه در ( 1273 ) بيايد وفاتش را در سنه 1206 نقل كرده ، و ما خود در « لؤلؤ الصدف » تاريخ تولدش را در سنه 1115 وفاتش را در سنه 1205 ديديم ، و از جمع ميان اينها چنين ترجيح داديم كه تولد در سنه 1115 و مدت عمر 92 سال و وفاتش در اين سال بوده ، و بههرحال وى چهار نفر پسر برگذار كرده يكى أمير عبد اللّه كه پس از وفات پدر بدعوت طريقهء وى قيام نمود و پس از خود دو پسر بنام سليمان و عبد الرحمن بجا نهاد ، و سليمان در طريقه جد و پدر نهايت تعصب ابراز داشته ، و در سنه 1223 ابراهيم پاشا مصرى وى را كشت ، و برادرش عبد الرحمن را بمصر فرستاد و او در آنجا وفات كرد و ديگر از فرزندان محمد صاحب عنوان : حسن ، و فرزند او عبد الرحمن است كه در ايام تسلط آن فرقه بر مكه وى قاضى آنجا بوده و در حدود صدسال عمر كرد ، و فرزندى بنام عبد اللطيف بجا نهاد ، و دو نفر فرزند ديگر صاحب عنوان ، حسين و على مىباشند كه هريك اعقاب كثيره برگذار كرده و نژاد ايشان هم تاكنون باقى و برقرار است . * ( 129 - تولد مرحوم مير محمد صادق 31 مدرس ) * * ( خاتونآبادى - ره ) * وى فرزند مرحوم مير محمد رضاء 30 مدرس ( 1238 ) و خود از علماء معقول و منقول بوده ، و بطورىكه مرحوم حاجى ميرزا حسين نايب الصدر فرزند او در « شجره نامهء خاتونآبادىها » نوشته در اين سال متولد شده ، و در نزد ميرزاى قمى 1 و شيخ محمد تقى صاحب حاشيه 2 در علم فقه درس خوانده و هم از آنها استجارت نمود ، و علم حكمت و كلام را از آخوند ملا على نورى 3 و ملا محراب گيلانى 4 و ملا اسماعيل خاجوئى 5 فراگرفت و در أغلب علوم از فقه و حديث و تفسير و كلام و رياضيات و علم حروف و علوم غريبه مهارتى بهم رسانيد ، و در بسيارى از علوم تدريس مىكرد ، و اكثر علماء بلاد عديده از نجف